TÁC ĐỘNG CỘT SỐNG

   TÁC ĐỘNG CỘT SỐNG


 Tác động cột sống là dùng một số thủ thuật của xoa bóp (án ma) tác động vào xương sống và vùng cạnh xương sống. Những động tác này thường là: day, bấm, miết, phân. Cột sống là phần nối tiếp từ xương sọ đến xương cùng cụt gồm 7 đốt sống cổ, 12 đốt sống lưng, 5 đốt sống thắt lưng, 5 đốt sống cùng cụt, trong đốt sống có tủy sống.

  Trong hộp sọ có đại não, tiểu não và hành tủy – tiếp theo hành tủy là tủy sống. Nói một cách khái quát thì đại não điều khiển toàn bộ vận động, cảm giác, tình cảm. Dưới vỏ não điều khiển hệ nội tiết. Tiểu não điều khiển quá trình giữ thăng bằng. Hành tủy điều khiển hoạt động của tim mạch và hô hấp.

Trong hộp sọ là các tế bào não, thì tủy sống bao gồm các tế bào thần kinh cho ra các rễ trước để điều khiển vận động cục bộ, rễ sau điều khiển tiếp nhận cảm giác từ ngoài dẫn vào như cảm giác sờ mó, cảm giác nóng lạnh, cảm giác đau… từ ngoài dẫn vào thần kinh trung ương để phân tích và cho các lệnh để dây thần kinh thực hiện.

Mỗi đốt sống cho ra một dây thần kinh có tác dụng điều khiển vùng tương ứng với đốt sống đó. Thí dụ: đốt sống cổ điều khiển hoạt động của tay. Đốt thắt lưng điều khiển hoạt động của chân. Cạnh cột sống có 2 chuỗi hạch là giao cảm và phó giao cảm. Thần kinh giao cảm và phó giao cảm còn gọi là thần kinh thực vật.

Như vậy, để điều khiển mọi hoạt động của cơ thể – có 2 loại thần kinh: Thần kinh thực vật và thần kinh động vật.

– Thần kinh động vật điều khiển hành vi động tác theo ý muốn của cơ thể – thí dụ: nắm tay, bước đi…

– Thần kinh thực vật điều khiển hoạt động không theo ý muốn của cơ thể: thí dụ: việc tiết mồ hôi, co bóp của cơ quan tiêu hóa, co bóp của tim, hô hấp… Tuy vậy điều khiển của thần kinh thực vật cũng chịu tác động của vỏ não – điều này thể hiện ở sự rèn luyện và luyện tập của cơ thể, có khả năng điều khiển hệ thần kinh thực vật.

Như vậy ta thấy phương pháp tác động cột sống với các động tác như day, miết, bấm điểm, phân – sẽ gây một kích thích vào vùng thần kinh của cột sống làm cho hệ thần kinh động vật và thực vật đều tăng hoạt động. Thí dụ: khi một cánh tay bị yếu, khả năng vận động kém, ta tác động cột sống vùng cổ có thể hồi phục lại chức năng vận động của cánh tay đó.

Khi sản phụ bị tắc tia sữa, tuyến vú kém tiết sữa tác động vùng lưng ngực có thể thông tia sữa, tuyến sữa tăng tiết sữa. Bệnh nhân bị hen có cơn khó thở ta có thể tác động cột sống có thể giảm hay cắt hẳn cơn khó thở.

Thực chất tác động cột sống là tác động vào hệ thống thần kinh, tăng cường hoạt động của hệ thần kinh thực vật hay thần kinh động vật tùy theo ý định của thầy thuốc trong phòng và chữa bệnh.

Chỉ định và chống chỉ định của tác động cột sống là gì?

Chỉ định của phương pháp tác động cột sống rất rộng. Vì hệ thần kinh của cột sống và cạnh cột sống điều khiển các hoạt động từ đầu đến chân. Ở trong cơ thể là các cơ quan: hô hấp, tuần hoàn, tiêu hóa, tiết niệu, sinh dục…

Khi các cơ quan này rối loạn hoạt động hay hoạt động yếu đều có thể dùng phương pháp tác động cột sống. Người bị đau đầu, đau mỏi cổ gáy, tê bại tay chân… cũng dùng phương pháp tác động cột sống để điều trị.

Chống chỉ định: Người bệnh bị lở loét mụn nhọt vùng cột sống thì không nên làm vì sẽ gây nhiễm khuẩn và lở loét thêm. Khi các cơ quan bị tổn thương thực thể, thí dụ: loét dạ dày, viêm ruột thừa, thủng dạ dày, nhồi máu cơ tim, cơn hen ác tính, suy hô hấp, suy tim, khi bị sỏi thận, sỏi mật, gãy xương, chấn thương đụng dập cơ và dây chằng ở khớp – các trường hợp người bệnh bị nhiễm khuẩn hoặc mắc các bệnh lây do tiếp xúc, lây qua đường máu không nên dùng phương pháp này.

Đông y đã biết trên giữa cột sống có mạch đốc, cách cột sống 0,5cm có chuỗi huyệt hoa đà giáp tích, cách cột sống 1,5 thốn (khoảng 2cm) có kinh bàng quang. Như vậy day, điểm, phân… vùng cột sống là tác động vào mạch đốc, tác động vào vùng huyệt hoa đã giáp tích và kinh bàng quang. Trên kinh bàng quang vùng lưng và thắt lưng có các du huyệt tương ứng với các tạng phủ trong cơ thể nên được đặt tên, thí dụ: tâm du, phế du, cách du, tỳ du, thận du, đại tràng du…

Mạch đốc có tác dụng điều khiển các kinh dương trong cơ thể. Huyệt hoa đà giáp tích và huyệt du của kinh bàng quang có tác dụng điều khiển hoạt động của các tạng phủ bên trong và vùng tương ứng bên ngoài.

Tác động cột sống là một số thủ thuật của xoa bóp vào cột sống và cạnh cột sống, động tác đơn giản, có hiệu quả cao bởi nó có tác dụng làm tăng lưu thông khí huyết. Tuy vậy, người làm xoa bóp đều biết khi xoa bóp phải biến từ kỹ năng thành kỹ xảo mới đạt hiệu quả mong muốn.

Vì bệnh tật của con người ngày càng đa dạng, phức tạp hơn, một người có thể mắc nhiều bệnh. Một bệnh lại có nhiều triệu chứng, thầy thuốc cần khám kỹ và có chỉ định đúng. Nhiều bệnh nên được kết hợp tác động cột sống với châm cứu, cũng có thể phối hợp thêm đông dược hoặc Tân dược hiệu quả điều trị mới cao, nếu chỉ đơn thuần tác động cột sống bệnh phức tạp hay bệnh có nhiều triệu chứng kết quả điều trị sẽ hạn chế.

 

TÁC ĐỘNG CỘT SỐNG (MANIPULATION).


  1. Phương pháp Chiropractic (Mỹ).

Chiropractic là phương pháp y khoa hiện đại của Mỹ nhằm chữa các bệnh thuộc hệ vận động như đau cột sống, đau dây thần kinh, đau vai… có lịch sử phát triển đã hơn một thế kỷ qua và được công nhận là một phương pháp để chữa bệnh và đạt kết quả rất hữu hiệu. Đối với cột sống, Chiropractic dựa vào cơ chế sinh – cơ học của đĩa đệm cột sống để tiến hành nắn chỉnh cột sống bằng tay nhằm giải phóng chèn ép, và giảm đau.

– Để người bệnh nằm sấp trên ghế Hylo hoặc ghế tự tạo, phần lưng ghế có thể điều chỉnh lên xuống được, điều chỉnh cho lưng hơi cong.

– Thầy thuốc đứng ở phía đau của người bệnh, dùng bàn tay phải đặt vào chỗ lồi của xương cùng S1, S2 đẩy về phía sau. Dùng bàn tay trái đè vào cột sống thắt lưng L5 và đẩy ngược lên trên để mở rộng góc độ lớp sụn bị dập vỡ đè vào tủy sống hoặc dây thần kinh. Nếu lớp sụn đè vào giữa thì người và tay phải thẳng góc với lưng, dùng một lực thật mạnh và nhanh ấn xuống cho mặt ghế ở phần lưng sập xuống, trọng lực đẩy đẩy lớp sụn nhưng không đè vào tủy sống hoặc dây thần kinh. Người bệnh sẽ thấy bớt đau ngay. Tiến hành kỹ thuật lập lại vài lần cho trọng lực ở phần lưng ghế Hylo hoặc ghế tự tạo đẩy lớp sụn vào sâu thêm.

– Cho người bệnh ngồi dậy từ từ, đi lại vài bước nhẹ nhàng, quay lại đứng vào ghế Hylo rồi từ từ hạ ghế xuống để kéo giãn cột sống lưng bằng trọng lực tự thân khoảng 2-3 lần. Sau đó để người bệnh nằm yên và cho chạy điện xung vừa phải 25 phút.

– Cho người bệnh dậy và đeo nịt lưng ngay để giữ đốt xương không vặn vẹo gây ép lớp sụn dễ gây lồi trở lại.

  1. Quy trình nắn chỉnh cột sống

Bước 1: Làm mềm các cơ ở lưng, mông bằng các phương pháp như xoa bóp, nhiệt nóng, điện xung… thời gian khoảng 15-20 phút:

– Thủ thuật “phát”(vỗ) trên da và cơ vùng lưng cho đỏ da đều, có tác dụng làm giãn cơ và rung động cột sống để gỡ dính tại các vị trí chèn ép thần kinh.

– Thủ thuật day bóp các khối cơ cạnh sống từ vùng lành đến vùng đau, từ nông vào sâu và ngược lại. Thủ thuật có thể tiến hành trên các huyệt vùng thắt lưng (day bấm huyệt) trong 4-6 phút, có tác dụng giảm đau và làm giãn cơ.

Bước 2: Làm giải phóng đoạn cột sống bị tắc nghẽn với 4 thao tác sau:

– Bệnh nhân nằm sấp, người nắn dùng lực gốc bàn tay khoảng 20-30kg lực ấn vào giữa khoang liên mỏm gai D12-L1, đồng thời đẩy vào mỏm gai L1 trong thì bệnh nhân thở ra. Vừa ấn vừa đẩy nhịp nhàng 5-6 lần theo nhịp thở, sau đó thứ tự chuyển xuống các khoang liên mỏm gai L1-L2, L2-L3, L3-L4, L4-L5, L5-S1, thời gian 4-5 phút.

– Bệnh nhân nằm nghiêng cho chùng cơ, chân trên co, chân dưới duỗi. Người nắn dùng một tay (cánh và cẳng tay) đè lên vai bệnh nhân từ từ ép bệnh nhân xuống giường, tạo một cử động xoay cột sống, đồng thời tay kia dùng ngón cái đẩy nhẹ mỏm gai đốt sống phía trên theo cùng chiều. Sau đó để bệnh nhân nằm nghỉ 2-3 phút.

– Đổi bệnh nhân nằm nghiêng sang bên kia, tiến hành như lúc trước.

– Bệnh nhân nằm sấp, chân đau gập cẳng chân vào mông và hơi xoay trong. Thầy thuốc cố định chân bệnh nhân, dùng ngón tay cái thuận ấn sát vào cạnh mỏm gai nằm trên trục thẳng lưng.

Bước 3: Điều chỉnh đoạn cột sống trên khu vực bị tắc nghẽn.

Nguyên tắc: cho bệnh nhân chủ động dần các thao tác, mỗi ngày tăng lên một mức có sự hướng dẫn và hỗ trợ của thầy thuốc. Các thao tác:

– Nghiêng cột sống: bệnh nhân đứng 2 chân mở rộng bằng vai, tư thế mềm mại, 2 tay chống vào mông. Thầy thuốc cố định chậu hông 2 bên bằng cố định xương chậu. Sau đó bệnh nhân từ từ nghiêng từng bên, góc độ nghiêng tăng dần.

– Xoay tròn ngang cột sống: bệnh nhân vẫn ở tư thế trên, làm động tác lắc tròn mông theo 2 chiều phải trái và trái phải. Trong khi vận động sẽ thấy khối eo lưng chuyển động nhịp nhàng như lắc vòng.

Bước 4: Làm mạnh các cơ giữ cột sống (cơ lưng to, cơ bụng) và làm chuyển động các khớp cột sống, khớp chậu hông nhằm làm rộng lỗ liên đốt và khôi phục sự cân bằng của khung chậu bằng 7 động tác sau:

– Ngồi cúi: ngồi bệt mông, 2 chân duỗi thẳng, 2 tay vươn ra trước tới ngón chân cái. Thầy thuốc vỗ, ấn vào khối cơ lưng vùng thận.

– Đứng cúi: 2 chân rộng bằng vai, gối thẳng và từ từ cúi xuống cho các ngón tay chạm đất.

– Bật cong người kiểu con tôm: bệnh nhân nằm ngửa hai tay ôm vào khoeo chân, đùi gấp vào bụng, cẳng chân gấp vào đùi rồi làm động tác bật dậy với tư thế cân đối theo trục cơ thể.

– Xoay khớp háng: bệnh nhân nằm ngửa, đùi gấp vào bụng, cằng chân gấp vào đùi, thầy thuốc xoay 2 chân bệnh nhân theo 2 chiều: phải – trái, trái – phải.

– Xoay khớp cùng chậu: làm như động tác xoay khớp háng, sau đó dùng một tay vặn hai chân, tay kia cố định ngực và vai bệnh nhân.

– Xoay vặn toàn bộ cột sống lưng: bệnh nhân nằm nghiêng, chân dưới duỗi thẳng, chân trên co nhẹ, tay để dọc thân. Thầy thuốc làm động tác bẻ gập và xoay nhẹ cột sống cho tới khi nghe tiếng kêu lắc rắc của các khớp nhỏ cột sống, sau đó chuyển sang tư thế nằm nghiêng bên đối diện tiến hành thao tác tương tự.

– Nằm thư giãn: bệnh nhân nằm ngửa thoải mái, thở sâu và chậm, nằm nghỉ 15-10 phút.

Chống chỉ định tác động cột sống:

– Các bệnh cột sống: viêm cột sống dính khớp, lao, ung thư, nhuyễn xương, loãng xương.

– Thoát vị đĩa đệm kết hợp trượt thân đốt sống hoặc gẫy cung đốt sống.

– Bệnh nhân thể tạng quá yếu hoặc tuổi quá cao.

Thư Viện Hình Ảnh
hình 1
hình 2
Hình 3
error: Content is protected !!